Trong 18 điểm của bản đồ check-in Tú Lệ – Khau Phạ – Mù Cang Chải, Lùng Cúng là điểm duy nhất không thể “tạt vào”. Đây là một đỉnh núi phải leo bộ, thường mất hai ngày một đêm. Chúng tôi vẫn đưa lên bản đồ vì lối rẽ vào núi nằm ngay ở Tú Lệ, và vì đây là đỉnh núi được nhắc tới nhiều nhất quanh Tú Lệ.
Đỉnh Lùng Cúng ở đâu, cao bao nhiêu
Lùng Cúng cao 2.913 m, thuộc xã Nậm Có, trên dãy Hoàng Liên Sơn. Tên đỉnh lấy theo tên bản Lùng Cúng nằm sâu dưới chân núi. Các nguồn xếp hạng không thống nhất: báo Lào Cai viết đỉnh nằm trong nhóm 15 đỉnh cao nhất Việt Nam, có trang du lịch xếp thứ 11. Con số 2.913 m thì các nguồn đều ghi giống nhau, khớp với dữ liệu OpenStreetMap.
Tính theo đường chim bay, đỉnh nằm cách thung lũng Cao Phạ, nơi dù lượn Khau Phạ hạ cánh, hơn 14 km về phía bắc.
Đường đi từ quốc lộ 32
Lối rẽ ở ngay khu chợ Tú Lệ, Km 1,4 của bản đồ. Từ đó con đường chạy về phía bắc qua trung tâm xã Nậm Có rồi vòng sang tây, leo dần lên các bản vùng cao. Theo dữ liệu bản đồ, từ quốc lộ tới đầu đường mòn là 15,3 km, lên từ độ cao khoảng 660 m tới khoảng 1.650 m. Con số này khớp với mô tả của báo Lào Cai: từ Tú Lệ đi 15 km đường đá hộc tới điểm bắt đầu leo ở bản Tu San. Báo Tuổi Trẻ thì tả 12–13 km cuối dốc và trơn, nhiều đoạn phải xuống đi bộ.
Có ba lối lên đỉnh: từ bản Tu San, từ bản Lùng Cúng và từ bản Thào Chua Chải. Bản đồ của chúng tôi vẽ lối thứ nhất, theo đường mòn có trên OpenStreetMap. Tên bản ở đầu đường mòn chúng tôi suy ra từ khoảng cách chứ chưa tự kiểm chứng tại chỗ, nên trên bản đồ chỉ ghi “đầu đường mòn”.
Lịch leo và cảnh trên đường
Từ đầu đường mòn tới đỉnh, nét vẽ trên OpenStreetMap dài khoảng 4,3 km và lên cao gần 1.300 m, tức là dốc gần như suốt. Báo Lào Cai ghi tổng quãng đường của cả chuyến khoảng 20 km, hoặc 28 km nếu vòng qua thung lũng Tà Cua Y; khác biệt này tuỳ lối đi và điểm bắt đầu tính, nên bạn hãy hỏi kỹ người dẫn đường.
Lịch phổ biến là hai ngày một đêm, ngủ ở lán gỗ của người bản địa giữa rừng, quanh độ cao 2.000 m. Trên đường lần lượt là đồi cỏ lau, rừng hạt dẻ cổ thụ, rừng trúc, rừng phong, đỗ quyên và táo mèo già phủ rêu. Đỉnh trống bốn phía nên ngắm được cả hoàng hôn lẫn bình minh trên biển mây nếu gặp ngày đẹp. Người leo núi thường chấm cung này 9/10 về cảnh và 5/10 về độ khó.
Mùa nào nên đi
Mùa khô, khoảng tháng 10 đến tháng 4. Cuối tháng 11 đến Tết dương lịch là mùa lá phong đỏ; đầu xuân có hoa đào, sau đó là đỗ quyên; tháng 9–10 dễ gặp mây và trùng mùa lúa chín dưới thung lũng. Nên tránh tháng 5–8: mưa nhiều, đường trơn, dễ sạt và lối mòn bị cây che. Trên đỉnh lạnh hơn thung lũng rất nhiều; một bài tường thuật ghi giữa buổi sáng chỉ 7–8°C.
Đào Lùng Cúng
Thôn Lùng Cúng dưới chân núi được gọi là xứ sở hoa đào. Quanh Tết, đào rừng nở đỏ các triền đồi, xen với hoa mận trắng; sau Tết đến lượt hoa sơn tra (táo mèo) nở trắng. Đào Lùng Cúng là loại đào khá đắt, được săn đón vào dịp Tết: cành mập, to, hoa to, màu đậm và đẹp.
Thôn có 219 hộ, hơn 1.300 nhân khẩu, đều là người Mông, sống chủ yếu bằng thảo quả, táo mèo và chăn nuôi; nhà trong thôn vẫn là nhà gỗ cổ của người Mông. Mùa hoa Tết Bính Ngọ 2026, khi thôn vừa có sóng điện thoại và hình ảnh vườn đào được lan truyền trên mạng, khoảng 5.000 khách đã tìm vào ngắm hoa. Một số nhà mở chỗ ngủ tạm, nhà có vườn hoa đẹp thu phí vào chụp ảnh.
Đường vào là trở ngại lớn nhất. Từ trung tâm xã Nậm Có vào thôn khoảng 25 km đường núi chưa đổ bê tông: trời khô chỉ xe máy đi được, mùa mưa trơn trượt, có đoạn sạt lở phải đi bộ. Dịp Tết 2026, xe ôm từ Tú Lệ vào thôn rồi ra lấy khoảng 800.000 – 1.000.000 đồng một chuyến. Muốn ngắm đào, hãy chọn ngày nắng ráo và đi cùng người bản quen đường.
Lưu ý thực tế
- Đi cùng người bản dẫn đường và porter. Đoàn thường thuê từ một đến ba người tuỳ số khách; họ lo lán, bếp và nước.
- Đường vào bản xấu ở nửa sau: xe máy số, tay lái quen đường núi; ô tô thấp gầm không nên vào.
- Giày leo núi bám tốt, áo mưa, đèn đội đầu, áo ấm cho đêm ở lán.
- Mang rác xuống núi. Rừng trên này còn nguyên vẹn chính vì ít người lên.
Nghỉ ở đâu trước và sau khi leo
Phần lớn người leo ngủ ở khu chợ Tú Lệ, gần lối rẽ vào Nậm Có. Một lựa chọn khác là Mebayluon Clubhouse ở bản Lìm Thái, ngay bãi hạ cánh dù lượn: ngủ bên suối, giữa một thung lũng rộng và yên tĩnh, xa phố xá. Porter có thể qua đón tận Clubhouse. Quãng leo núi không đổi; chỉ đường xe tới đầu đường mòn dài hơn khoảng 4 km: theo dữ liệu bản đồ của chúng tôi, từ Clubhouse là 19,9 km (khoảng 1 giờ), từ chợ Tú Lệ là 15,5 km (khoảng 50 phút).
Ghép với một chuyến bay dù lượn
Người leo Lùng Cúng thường xuống núi về lại Tú Lệ vào chiều ngày thứ hai. Ngủ một đêm trong thung lũng, sáng hôm sau lên đèo Khau Phạ bay dù lượn là cách khép chuyến đi nhẹ nhàng: chân đã mỏi thì để cánh dù lo phần còn lại. Bãi cất cánh cách lối rẽ Nậm Có chưa đầy 14 km đường quốc lộ.
Điểm trước, điểm tiếp theo trên tuyến
- Điểm trước: suối khoáng nóng Tú Lệ.
- Điểm tiếp theo: bản Lìm Thái.
- Cả tuyến: 18 điểm, số km, mùa đẹp và bài riêng từng điểm ở Bản đồ du lịch Tú Lệ – đèo Khau Phạ – Mù Cang Chải: 18 điểm check-in.
